Konkurs na koncepcję fontanny na Rynku Głównym w Krakowie
Projekt koncepcyjny fontanny | Kraków | 2026 | Konkurs – II nagroda
Historia
Realizacja muzeum „Rynek Podziemny” przyniosła zmiany w ówczesnej aranżacji tej części placu. Postawiona w 1964 r. fontanna „Kanapa Zina” została zdemontowana w 2005 r. i odtworzona w Parku Jerzmanowskich w Krakowie. Oddane do użytkowania w 2010 r. muzeum swoją obecność w przestrzeni publicznej Krakowskiego Rynku zaznaczyło nową fontanną „Kryształ”, pełniącą jednocześnie funkcję świetlika.
Miejsce
Północno-wschodnia część rynku od pokoleń związana jest z obecnością kwiaciarek, którym przez lata towarzyszyła fontanna prof. Zina. To bardzo ważne miejsce, w którym można także przysiąść i poczekać na hejnał z Wieży Mariackiej.
Idea
Ideą projektu jest przywrócenie tej części rynku kameralnej atmosfery kojarzonej z historyczną fontanną prof. Zina przy zachowaniu funkcjonalności fontanny i świetlika. Połączone funkcje fontanny i świetlika powodują uciążliwości w bieżącej eksploatacji. Proponuje się rozdzielenie tych form: fontanny prof. Zina w oryginalnym kształcie i historycznej formie, lecz innym materiale i współczesnym detalu oraz świetlika, który poza wartościowym widokiem na wieże Kościoła Mariackiego pozwala na stworzenie relacji między muzeum podziemnym a płytą rynku. Kompozycja dwóch form ma symbolizować szacunek dla historii, tej bardziej odległej i całkiem niedawnej. Proponowana w projekcie symbolika odwołuje się do krakowskiej legendy o księżniczce Wandzie i motywów kwiatowych, także w odniesieniu do kwiaciarek, które od wielu lat stanowią o współczesnym postrzeganiu tej części Rynku. Na tarczy fontanny proponujemy umieścić wizerunek Wandy wewnątrz wianka z kwiatów polnych, odwołujący się do pięknej krakowskiej tradycji Wianków.
Urbanistyka
Projekt jest nawiązaniem do myśli przestrzennej prof. Zina, w której fontanna nie tworzy centralnego punktu tej części rynku – zlokalizowana bliżej Sukiennic zyskuje relację i tło renesansowej architektury. Ograniczony obszar opracowania nie pozwala lokalizować fontanny w jej pierwotnym położeniu. Dlatego proponuje się przesunięcie jej z osi, na którą nanizane są historyczne elementy: Kościół Św. Wojciecha, Pomnik Adama Mickiewicza. W porównaniu z istniejącą kompozycją zredukowane w formie fontanna i świetlik, jako odrębne elementy, wpisują się w skalę małej architektury Krakowskiego Rynku.
Rozwiązania architektoniczne
Architektura obiektów subtelnie buduje relację pomiędzy współczesną i historyczną formą. Lekkość projektowanego świetlika–pryzmy skontrastowana jest z klasycznymi proporcjami i detalem fontanny prof. Zina. Przeźroczystość nowej formy w sposób dyskretny informuje o istnieniu muzeum pod płytą rynku. Ciekawe złudzenie postaci znajdującej się wewnątrz pryzmy może stanowić atrakcyjny kadr dla pamiątkowych zdjęć z Krakowa.
Rozwiązania rzeźbiarskie
Detal rzeźbiarski proponujemy wykonać jako płaskorzeźbioną, wypukłą tarczę obrazującą znikającą pod wodami Wisły księżniczkę Wandę, z promienisto unoszącymi się w wodzie włosami wokół wianka z kwiatów polnych.
Wizualizacje wykonane we współpracy z Aleksandrem Chmieleńcem
